DOLAR
13,6851
EURO
15,5266
ALTIN
785,16
BIST
1.910
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Bingöl
Az Bulutlu
11°C
Bingöl
11°C
Az Bulutlu
Salı Parçalı Bulutlu
13°C
Çarşamba Karla Karışık Yağmur
10°C
Perşembe Yağışlı
7°C
Cuma Az Bulutlu
9°C

Abdulbaki ERDOĞMUŞ

Abdulbaki Erdoğmuş, 1 Ocak 1958 yılında Genç doğumludur. İlkokulu Genç’te İmam Hatip okulunu da Diyarbakır da bitirdi. Erzurum Yüksek İslam Enstitüsü (İlahiyat Fakültesi) mezunu olup Medrese Eğitimini de Diyarbakır da tamamladı. İmam Hatip ve Müftülük görevlerinden sonra 1999 seçimlerinde ANAVATAN Partisinden 21. Dönem Diyarbakır milletvekili olarak seçildi. Aktif siyasetten sonra Sivil Siyaset çalışmalarına devam eden Erdoğmuş, Sivil Siyaset Platformu ve Sivil Siyaset Girişimi Sözcülüğü yaptı. Şimdi ise Sivil Siyaset Hareketi Koordinatörlüğünü yapmaktadır. Yayınlanmış 3 kitabı vardır.

Akıl Tutulması Mutsuzluk Nedeni!

Otoriter sistemlerde ve ceberut yönetimlerde “akıl yürütmek” aykırı bir davranış biçimidir. Çünkü sistem; itaat ve sadakat temelinde inşa edilmiş, akıl yürüteni ve özgürleşmeyi değil, itaati kutsayanı ve itaat edeni önemseyen bir anlayışı benimsemiştir.

Daha açık bir ifadeyle günümüz Türkiye’sinde devlete karşı hakları olan değil, görevleri olan bir vatandaş tipi öngörülmektedir. Bizler açısından modernleşmenin bir kazanımı olarak görülen ilerleme; padişahın/devletin kulu ve tebaası olmaktan, görevleri olan bir vatandaşlık statüsü elde edilmesidir.

“Türk vatandaşlığı” nın övünç kaynağı da bu ilerlemedir. Devlete karşı görevli ve sorumlu olmayı içselleştirmiş ve mutluluğunu “Türküm” demekte arayan bir toplumun özgür ve onurlu vatandaşlığı sorgulaması elbette kolay değildir.

Kutsanmış bir vatandaşlık inancı oluşmasaydı, despot bir devlet yönetimi ve “Tek Adam” otoritesi başka türlü mümkün olabilir miydi?

golbal

Devlete veya devleti temsil eden “Tek Adam” otoritesine itaat etmekle, devlete tebaa olmak veya padişahın kulu olmak arasında insanlık onuru ve özgürlüğü bakımından büyük bir farkın olduğunu düşünmüyorum.

Aksine 21. yüzyılın şartlarında “Tek Adam” otoritesine itaat etmeyi, “Türk vatandaşlığı” ve devleti kutsamayı, insanlık onuru açısından daha aşağılayıcı olarak görüyorum.

21. yüzyılın itibarlı vatandaşlığı ancak hak ve özgürlüklerin yaşam alanı bulduğu Demokrasi, hak ve özgürlüklerin güvence altına alındığı Hukukun Üstünlüğü otoritesidir.

Bu otorite; insanı sorumlu kılmasından daha çok devleti ve devlet otarsisini sınırlandırdığı ve sorumlu tuttuğu unutulmamalıdır.

Bu bağlamda demokrasi ve hukukun üstünlüğünün geçerli olmadığı devletlerde insanın, hak ve hürriyetlerin, dolayısıyla vatandaşlığın anlamlı, değerli olması da düşünülemez. İki yüz yıllık bir meşrutiyet ve demokrasi mücadelesi “Tek Adam” sistemine kurban verilmiştir.

Prof. Dr. Ersin Kalaycıoğlu, 2017 referandumunu değerlendirdiği bir yazısında şöyle der:

“2017 referandumuyla birlikte Türkiye, demokrasiyle bağlantısını tamamen koparmıştır. Bu tür özelliklere sahip rejimlerde, anayasanın etkin ve bağlayıcı olma özelliği geri plana atıldığı vakit, bunun ortaya çıkardığı boşluğu keyfi şekilde hareket eden yürütme dolduruyor. Hükümetin nerede bittiği, devletin nerede başladığı, oradaki sınır bulanıklaşıyor. Devlet ve hükümet ilişkisinin muğlaklaşması, sınırın yok oluşu, devlet aygıtlarının parti aygıtına dönüşmesi, onunla birlikte anayasal takıyyenin gelişmesi, kurumsal yapıların ciddi erozyona uğraması ya da ortadan kaldırılmasını beraberinde getiriyor.”

Türkiye’nin, söz konusu erozyonu bütün boyutlarıyla ve en derinden yaşadığı çok açıktır.

Çağdışı bir “vatandaşlık” tanımı yanında, kutsanmış bir devlete ve itaat edilmesi vacip görülen “Tek Adam” otoritesine “vatandaşlık” bağıyla mecbur bırakılmış bir toplum olarak “itibar” iddiasında bulunmak veya söz konusu “vatandaşlık” ile mutlu olmak mümkün müdür?

Kişisel olarak mümkün olduğunu düşünmüyorum. “Ceberut devlet” ve “Tek Adam” yönetiminde aldatılmanın ve yanıltılmanın tabii sonucu olarak akletmeyi, zamanın ruhunu kavramayı, özgürleşerek birlikte yaşamayı, onurlu yurttaş olmayı düşünmekten dahi uzaklaşmış durumdayız.

“Kul bir tebaa” yerine “devlete muhtaç ve mahkum  bir vatandaş” olmanın bir farkı olmadığını anlamak için sahip olduğumuz akıl nimetinden dahi yararlanamıyoruz. İnsanın, mülkünde yaşadığı padişahın kulu olmadığı gibi, vatandaşı olduğu devletin de kölesi olmadığını anlaması gerekmez mi?

Kirli propagandalar sonucu oluşturulan algı yönetimi ile toplumda akıl tutulması gerçekleştirildiğini düşünüyorum. Bu durumda herhangi bir sorunun çözümünde akla, akıl ile dayanışmaya, ortak akıl ve ortak dayanışma ile sorunları aşmaya gayret göstermekten de uzaklaşılır.

Bu bağlamda akıl tutulması; her felaketin nedeni olduğu gibi yoksulluğun, açlığın, cehaletin, geri kalmışlığın, çözüm üretememenin ve en önemlisi de mutsuzluğun da nedenidir.

Yazıma örnek oluşturacağını düşündüğüm, Gilayşe Koçak’ın ‘Topaç’ adlı roman kitabının girişinde anlattığı bir hikâyeyi aktarmak isterim:

Çok eski bir hikâye var: çok aç bir grup insanı, iki kümeye bölerek iki ayrı odaya alıyorlar. Her iki odda da ortaya karavana getiriliyor, içinde çok lezzetli bir çorba var; ancak insanların eline tutuşturulan kaşıklar öylesine uzun ki – kol boylarından bile daha uzun- insanlar yemeğe uzansalar bile, kaşığı bir türlü ağızlarına getiremiyorlar. Birinci odadaki insanların hepsi mutsuz ve aç. Yan odadakilerinse hapsi mutlu ve tok, çünkü herkes birbirini beslemekte.

Sorunlar çözümsüz kaldıkça mutsuzluk artar ve bir travmaya dönüşür. Artık “akıl tutulması” yaşamın dinamiği haline gelir. Akıl, alay ve eğlence konusu olur ve akıllı insanlar aykırı olarak görülür.

Düşünmek, düşündüğünü ifade etmek, ortak çözüm bulmaya çalışmak, haysiyet ve onur arayışı dahi devlete, otoriteye itaatsizlik, kimi zamanda “ihanet” olarak kabul görür.

Çözümü ortak akılda görmeyenlerin dünyası kendi akıllarından ibarettir. Çözümü akılda görenlerin dünyası ise bir evrendir. Evrende arayış bitmez.

Bunca adaletsizliklere, hak ve hukuk ihlallerine, işsizlik ve yoksulluğa rağmen hala bir “akıl tutulması” yaşanıyor ve “Padişahım! Çok yaşa!” deniliyorsa, daha çok yoksulluk, açlık, itibarsızlık, kölelik ve mutsuzluk müstahakkımızdır!

Yazarın Diğer Yazıları
golbal
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.